Casa Bonet

Aan de Passeig de Gràcia nr 39, naast kleurrijke huizen zoals Casa Amatller en Casa Batlló, staat een onopvallend gebouw. Desondanks kun je aan de ingang van dit huis een reeks bijzondere sculpturen bewonderen die ondermeer de strijd van Sant Jordi met de legendarische draak uitbeelden. Het huis draagt de naam Casa Bonet.

Oorspronkelijk stond er op deze plek een gebouw met de naam Casa Torruella, een huis uit 1887 van de hand van Jaume Brossa. In 1915 liet Josefina Bonet de gevel vernieuwen door de architect Marcel•lià Coquillat i Llofriu (1865 – 1924). Hierbij werd een sobere klassieke stijl gehanteerd. Het gebouw heeft weinig modernistische kenmerken, behalve dan enkele details op de ramen op de eerste en tweede verdieping. Het meest in het oog springt de galerij op de gevel die loopt over twee etages.

Het deel van de Passeig de Gràcia waar Casa Bonet is gelegen, tussen de straten Aragó en Consell de Cent, wordt trouwens “Mansana de la Discòrdia” of “Illa de la Discòrdia” genoemd. Letterlijk vertaald betekent dit “Huizenblok van de Verdeeldheid”. Het gaat hier over een huizenrij met onder andere drie bekende gebouwen: Casa Lleó Morera (van de architect Domènech i Montaner), Casa Amatller (van Puig i Cadafalch) en Casa Batlló (van Antoni Gaudí). Daartussen staan de minder bekende Casa Mulleras (een werk van Enric Sagnier) en het eerder besproken Casa Bonet.

Hoewel Casa Lleó Morera, Casa Amatller en Casa Batlló alle gerealiseerd werden door modernistische architecten, zijn er toch grote verschillen tussen de gevels van hun respectievelijke gebouwen. De benaming “Mansana de la Discòrdia” refereert dan ook aan de professionele rivaliteit tussen de architecten van deze gebouwen, Domènech i Montaner, Puig i Cadafalch en Antoni Gaudí.

Casa Ramon Mulleras

In deze post breng ik graag een minder opvallend gebouw aan de Passeig de Gràcia onder de aandacht, het Casa Ramon Mulleras. Het oorspronkelijke huis met de naam Casa Ramon Comas werd in 1868 opgetrokken door Pau Martorell. Enkele decennia later kocht Ramon Mulleras het gebouw en liet het in 1911 volledig renoveren door de bekende Catalaanse architect Enric Sagnier.

Enric Ferran Josep Lluís Sagnier i Vallavecchia, zoals zijn volledige naam luidde, was een architect die leefde van 1858 tot 1931. De meeste van zijn realisaties bevinden zich in Barcelona. Naar verluidt zijn er maar liefst 300 gebouwen in de Catalaanse hoofdstad van zijn hand. Het grote aantal opdrachten had hij ongetwijfeld te danken aan de goede relaties die hij onderhield met de families die aan het hoofd van de stad stonden. Een voorbeeld van zijn werk is Casa Garriga Nogués aan de Carrer de Diputació, waar nu een museum is gevestigd.

De stijl van Sagnier is vrij klassiek. Hij interpreteerde het modernisme op een sobere en functionele manier. Hij liet zich inspireren door de middeleeuwse architectuur, voornamelijk de romaanse en gotische stijlen. Zijn loopbaan is in te delen in drie etappes. Tot 1900 waren zijn realisaties groots en monumentaal. Tussen 1900 en 1910 benaderde hij meer het modernisme, in het bijzonder door meer aandacht te schenken aan decoratieve elementen, voornamelijk in rococo-stijl. Na 1910 kenmerken zijn werken zich door een klassieke Franse stijl, ver weg van de toen heersende modes in de Catalaanse architectuur.

Opvallend aan de gevel van Casa Ramon Mulleras is de galerij in het midden, die tevens dienst doet als balkon voor de eerste verdieping. Het balkon op de derde verdieping en de horizontale fries eronder scheiden de gevel in twee horizontale stukken. In vergelijking met de andere huizen in de buurt vind je aan Casa Ramon Mulleras weinig decoratieve elementen. Het gaat hier niet over een modernistisch gebouw maar over een huis in “eclecticistische” stijl. Het “eclecticisme” is eigenlijk een combinatie van verschillende stijlen en stromingen uit het verleden. In het geval van Casa Ramon Mulleras wordt de neoklassieke architectuur gecombineerd met decoratie in rococo-stijl.

Casa Ramon Mulleras ligt aan de Passeig de Gràcia nr 37, vlakbij de modernistische Casa Batlló en Casa Amatller. Het dichtstbijzijnde metrostation is Passeig de Gràcia (paarse lijn L2, groene lijn L3 en gele lijn L4).

10 bijzondere gebouwen in Barcelona

Eén van de meest interessante aspecten van Barcelona is haar architectuur. Je vindt in de stad een overweldigend aantal bijzondere gebouwen variërend van romaanse en gotische panden tot modernistische en hedendaagse bouwwerken. In deze post geef ik een overzicht van 10 gebouwen die de moeite zeker waard zijn om te bezoeken.

1. Casa Milà (La Pedrera)

Antoni Gaudí bouwde het modernistische Casa Milà tussen 1906 en 1910. Het bevindt zich aan de Passeig de Gràcia. De opdrachtgever voor het gebouw was de rijke ondernemer Pere Milà i Camps, vandaar de naam van het gebouw. De benaming La Pedrera, wat “steengroeve” betekent, is de bijnaam die de Barcelonezen gaven aan dit onconventionele gebouw. Eén van de meest opvallende delen van het huis is het dakterras met schouwen in wonderlijke vormen.

2. Casa Batlló

Vlakbij het Casa Milà staat het Casa Batlló, eveneens een realisatie van Antoni Gaudí, aangelegd tussen 1905 en 1907. In feite is dit huis het resultaat van de volledige renovatie van een oud conventioneel pand uit 1877. Het meest opvallende element van het Casa Batlló is zonder twijfel de gevel, die uitgevoerd is in steen, smeedijzer en veelkleurig keramiek. Het bovenste deel van de gevel doet denken aan de gebogen rug van een draak of een kameleon waarvan de keramieken pannen de schubben zijn.

3. Palau de la Música

In een zijstraat van de Via Laietana staat het modernistische muziekpaleis Palau de la Música van de modernistische architect Lluís Domènech i Montaner. Het werd oorspronkelijk gebouwd voor het koor van een groep Catalaanse textielindustriëlen. Het absolute hoogtepunt van het Palau de la Música is de omgekeerde veelkleurige glazen koepel van de grote concertzaal, uniek in Europa. In dezelfde zaal vallen ook de beelden op van Richard Wagner en Josep Clavé, net als het indrukwekkende orgel op het podium.

4. Hospital de la Santa Creu i de Sant Pau

Een ander pareltje van de modernistische architectuur is het Hospital de la Santa Creu i Sant Pau, eveneens van de hand van Lluís Domènech i Montaner. Alle paviljoenen van dit voormalige ziekenhuis waren verbonden door middel van ondergrondse galerijen, zodat patiënten er vervoerd konden worden zonder dat ze buiten hoefden te komen. Er werkten diverse kunstenaars mee aan het project, in het bijzonder voor de beeldhouwwerken, schilderijen, mozaïeken en elementen in smeedijzer.

5. Palau Güell

Sinds 2011 is het gerenoveerde Palau Güell opnieuw toegankelijk. Dit pand van Gaudí wordt beschouwd als één van de bouwwerken die het startsein gaven voor de modernistische bouwstijl en de vernieuwing van de Europese architectuur. De bouwstijl wordt ondermeer gekenmerkt door parabolische vormen en een inventief gebruik van zuilen. Het Palau Güell bevindt zich in de smalle straat Carrer Nou de la Rambla, vlakbij de Rambla en de haven.

6. Sagrada Família

Bij jouw bezoek aan Barcelona mag vanzelfsprekend ook de Sagrada Família niet op de agenda ontbreken. Met de bouw van deze basiliek, ontworpen door Gaudí, werd begonnen in 1882 maar de voltooiing ervan wordt pas verwacht tegen 2026. Eén van de meest vernieuwende ideeën was het ontwerp van de hoge conische torens die uitsteken boven de portalen en die een groot aantal vensters bevatten in spiraalvorm. Bovendien is er ook nog een centrale toren voorzien van maar liefst 170 meter hoogte.

7. Kathedraal

De bouw van de huidige kathedraal in het historische centrum van de stad startte in 1298 maar verliep erg langzaam. De crypte van Santa Eulàlia of de Heilige Eulalia en het koor dateren uit het einde van de veertiende eeuw, het klooster uit de vijftiende eeuw, het orgel uit de zestiende eeuw en de gevel bleef onafgewerkt tot het begin van de twintigste eeuw. In de kathedraal kun je ook ondermeer het dakterras, het bijhorende klooster en het museum bezoeken.

8. Santa Maria del Mar

Nog een kerk in Barcelona die zeker een bezoek verdient is de basiliek Santa Maria del Mar in de wijk La Ribera. Het oudste document waarin melding wordt gemaakt van de Santa Maria del Mar dateert van het jaar 998. Met de bouw van het huidige complex werd begonnen in 1329. De Santa Maria del Mar is de enige grote Catalaanse kerk in gotische stijl die volledig werd afgewerkt. De basiliek heeft bijzondere acoustische kwaliteiten zodat ze een ideale plaats is voor concerten.

9. Paviljoen Mies van der Rohe

Dit paviljoen, ontworpen door de Duitse architect Ludwig Mies van der Rohe voor de Wereldtentoonstelling van 1929, is gelegen vlakbij Plaça d’Espanya. Het gebouw is belangrijk in de geschiedenis van de moderne architectuur, ondermeer dankzij het gebruik van nieuwe materialen en technieken bij de constructie ervan. Het paviljoen werd afgebroken na de Wereldtentoonstelling maar in 1980 besliste men om het gebouw te reconstrueren op de originele plek. De werken begonnen in 1983 en de reconstructie werd ingehuldigd in 1986.

10. Torre Agbar

Tot slot mag één van de modernste iconen van Barcelona niet ontbreken: de opvallende wolkenkrabber Torre Agbar. Deze bevindt zich vlakbij Plaça de les Glòries. Het gebouw is 145 meter hoog en telt 34 verdiepingen, en bovendien nog 4 ondergrondse niveau's. De toren werd ontworpen door de architect Jean Nouvel. Een opvallend kenmerk van de Torre Agbar is zijn spectaculaire nachtelijke verlichting. De toren beschikt namelijk over 4.500 lichtpunten die onafhankelijk van elkaar kunnen geactiveerd worden.

Centrum voor Biomedisch Onderzoek van Barcelona

Wie al eens een wandeling heeft gemaakt langs de stranden van Barcelona heeft zich misschien afgevraagd wat dat bijzondere ellipsvormige gebouw met de houten buitengevel is in de buurt van de twee wolkenkrabbers in de Olympische Haven. Het betreft het Parc de Recerca Biomèdica de Barcelona (PRBB), het Centrum voor Biomedisch Onderzoek van Barcelona.

Het PRBB werd in 2006 ingehuldigd. Het houdt zich bezig met het bestuderen van de “genetische en moleculaire bouwstenen van het leven” en het oplossen van actuele gezondheidsproblemen. In het centrum werken meer dan 1.000 personen, met 30 diverse nationaliteiten, aan een 80-tal onderzoeksprojecten.

Het opvallende gebouw omvat 55.000 m2 bruikbare oppervlakte. Het heeft een elliptische vorm met afgeschuinde zijkanten en wordt ondersteund door 110 metalen spanners per verdieping. 40% van de structuur wordt gedragen door de bovenverdieping en de rest door de betonnen pijlers in het midden van het gebouw. De gevel is bekleed met rood cederhout met als doel de licht- en zoninval te reguleren en het hele gebouw te stroomlijnen. Op het dak van het gebouw staan zonnepanelen.

Tot slot wil ik nog vermelden dat zich vlakbij het PRBB het Parc de la Barceloneta bevindt dat in gebruik werd genomen in 1996. Dit park is gelegen op het terrein waar een gasfabriek was gevestigd, tot die in 1989 werd afgebroken. In hetzelfde park kun je een modernistische watertoren zien die Josep Domènech in 1904 ontwierp en een monument van Simón Bolívar, een werk van Julio Maragall uit 1996.

Wolkenkrabbers in de Olympische Haven

Twee van de bekendste iconen van Barcelona zijn de torengebouwen aan de Olympische Haven, de Torre Mapfre en Hotel Arts. Beide werden geconstrueerd naar aanleiding van de Olympische Spelen van 1992 en zijn symbolen geworden van de urbanistische vernieuwing van de stad in die periode. Het zijn de hoogste gebouwen van Catalonië.

Hotel Arts werd opgericht tussen 1991 en 1992. Het gebouw is 154 meter hoog en bestaat uit 44 verdiepingen. De toren werd ontworpen door de architect Bruce Graham en bestaat uit groen- en grijsgekleurd glas en een externe structuur van wit metaal. Tijdens de Olympische Spelen was er een Bed & Breakfast gevestigd. In 1994 opende er het luxehotel van Ritz-Carlton. Naast een vijfsterrenhotel bevat het gebouw ook 28 luxeappartementen op de bovenste verdiepingen. Op de topverdieping bevindt zich een restaurant van de chef Sergi Arola, een oud-leerling van de beroemde kok en gastronoom Ferran Adrià.

De Mapfre-toren is eigendom van de verzekeringsmaatschappij met dezelfde naam. Het gebouw is eveneens 154 meter hoog en telt 42 verdiepingen. Er bevinden zich ondermeer 40.000 m2 kantoren van Mapfre en andere bedrijven. Op de benedenverdieping is een winkelcentrum gelegen. Het gebouw werd opgericht in 1992 en ontworpen door de architecten Iñigo Ortiz i Enrique de León. De toren ziet er uit als een gigantische spiegel waarop de grond gereflecteerd wordt.

Vlak naast deze twee wolkenkrabbers bevindt zich een reusachtige goudgekleurde vis van de hand van de Canadees-Amerikaanse architect Frank Gehry, ondermeer bekend van het Guggenheim Museum in Bilbao. Deze constructie van 35 bij 56 meter is vervaardigd uit steen, staal en glas. De koperkleurige metalen platen die de schubben van de vis voorstellen zorgen ervoor dat de sculptuur fel weerkaatst in het zonlicht.

Amfitheater voor Anatomie

Het Amfitheater voor Anatomie van de Academie voor Geneeskunde van Barcelona was een idee van de chirurg Pere Virgili. Deze zaal diende voor het ontleden van lijken in het kader van de medische opleiding. Het gebouw waartoe deze zaal behoort, werd opgericht in 1760 door Ventura Rodríguez. Het is ongetwijfeld het meest verborgen pareltje van de neoklassieke architectuur in Barcelona.


Het amfitheater bevindt zich in hetzelfde complex als het voormalige Hospital de Santa Pau. De nabijheid van dat ziekenhuis liet toe dat er indertijd gemakkelijk lijken beschikbaar waren voor dissectie. Onder de meest belangrijke ingrepen die in deze zaal plaatsvonden was er in 1770 de voor die tijd spectaculaire scheiding van twee Siamese broers.

De ronde zaal van het amfitheater is niet groot maar heeft wel een hoog plafond. In het midden staat een marmeren dissectietafel met een opening voor het bloed van het lichaam dat onderzocht werd. De tribune, waarop de studenten plaats namen, bevindt zich rondom die dissectietafel. Op de eerste rijen staan er een twaalftal stoelen die gereserveerd waren voor de autoriteiten.

Aan het plafond hangt een kroonluchter en tussen de grote ramen staan bustes van bekende personages uit de geneeskundige geschiedenis van Barcelona. De decoratie van het interieur werd toevertrouwd aan plaatselijke kunstenaars die een evenwicht creëerden tussen de barokke stijl en het neoclassicisme.

De eerste jaren na het optrekken van het gebouw waar het Amfitheater voor Anatomie is gelegen, was er de Real Colegio de Cirugía de Barcelona gevestigd (1760-1843). Daarna bood het onderdak aan de Facultat de Medicina (1843-1906). Vervolgens was er een school gevestigd en sinds 1929 behoort het toe aan de Acadèmia de Medicina de Barcelona.

Het Amfitheater voor Anatomie bezoeken kan gratis, maar enkel op woensdagmorgen van 10 tot 12u (niet in augustus). Groepen kunnen er buiten deze openingsuren ook terecht op afspraak. Neem hiervoor telefonisch contact via het nummer 93 317 16 86 of via e-mail op secretaria@ramc.cat.

Het complex bevindt zich in de wijk El Raval, niet ver van La Rambla, aan de Carrer del Carmen nr 47. Om er heen te gaan kun je metrolijn L3 nemen, halte Liceu.

Architectuur rondleiding door het nieuwe Barcelona

De Avinguda Diagonal is één van de voornaamste verkeersaders van Barcelona. Zoals de naam al zegt, kruist deze brede laan op diagonale wijze de stad. Het laatste decennium werd deze Diagonal doorgetrokken tot aan de zee. Hieraan grenzend werd er bovendien een nieuwe wijk gebouwd met voornamelijk technologische bedrijven en instellingen, het district 22@. Naar aanleiding van het evenement Fòrum Universal de les Cultures 2004 werd er aan de zeezijde ook een volledig nieuw ontspanningscomplex gebouwd, het Parc del Fòrum.


Al deze recente bouwwerken hebben een nieuw Barcelona tot stand gebracht met een grote architectonische waarde. Met Architour kun je de architectuur bewonderen van dit nieuwe stuk Barcelona onder begeleiding van een gids. Deze rondleidingen duren ongeveer 3 uur en worden gehouden in het Catalaans, Spaans en Engels.

Gedurende deze tour bezoek je de volgende plekken:
- De wijk Poblenou die in de vorige eeuw de textielindustrie van Barcelona huisvestte en dat in de volksmond het Catalaanse Manchester werd genoemd. Dit district is geëvolueerd naar een nieuwe moderne wijk met de naam 22@.
- De nieuwe avant-garde architectuur die verbonden is met de nieuwe technologieën zoals de Torre Agbar en andere meer bescheiden plekken zoals de Fundació Vila Casas dat in een oud textielcomplex is gelegen.
- Rit met de tram over de Avinguda Diagonal waar aan het einde, aan de zee, het Parc del Fòrum ligt.

De tour verloopt als volgt: Torre Agbar, het gebouw Media-tic, het hotel Me en een aantal andere moderne gebouwen, Ca Framis (Museu Vila Casas), Ca l’Aranyó (Campus van de Universiteit Pompeu Fabra), enkele oude gerenoveerde fabrieken, het moderne Parc Central del Poblenou en het Parc de Diagonal Mar. Een tramrit is inbegrepen in de rondleiding.

Architour organiseert elke donderdag om 10u een Engelstalige rondleiding en elke zaterdag om 10u een Spaanse en Catalaanse. In de prijs van een ticket is een dossier inbegrepen waarin je een beschrijving en foto’s vindt van de bezochte plekken en een cocktail die aan het einde van de tour wordt aangeboden op het dakterras van een hotel in de zone rond Fòrum.

Een ticket kost 42 euro en kan gereserveerd worden via de website van de Toeristische Dienst van Barcelona. De rondleidingen starten telkens aan de Torre Agbar en de tickets kunnen daar vanaf 10 minuten voor aanvang van de tour afgehaald worden.

Paviljoen Mies van der Rohe

Dit paviljoen, ontworpen door de architect Ludwig Mies van der Rohe voor de Wereldtentoonstelling van 1929 in Barcelona, is één van de minder bekende bezienswaardigheden van de stad. Het vertegenwoordigde Duitsland op die tentoonstelling en wou het progressieve en democratische karakter van het nieuwe Duitsland, na de Eerste Wereldoorlog, illustreren. Het gebouw is belangrijk in de geschiedenis van de moderne architectuur, ondermeer dankzij het gebruik van nieuwe materialen en technieken bij de constructie ervan.


Het paviljoen werd afgebroken na de Wereldtentoonstelling maar doorheen de twintigste eeuw werd het een referentie voor de moderne architectuur. Om die reden werd in 1980, op initiatief van Orial Bohigas en in samenwerking met het Stadhuis van Barcelona, de idee gelanceerd om het gebouw opnieuw te construeren op de originele plek. De werken begonnen in 1983 en de reconstructie, volledig gebaseerd op het oorspronkelijk ontwerp en met gebruik van dezelfde materialen, werd ingehuldigd in 1986.

Je vindt het paviljoen Mies van der Rohe aan de Avinguda Francesc Ferrer i Guàrdia, 7 (vlakbij CaixaForum en de Fontein van Montjuïc). Het is alle dagen te bezoeken van 10 tot 20u. De algemene inkomprijs bedraagt 4,50 euro maar personen jonger dan 18 jaar hebben gratis toegang. Uitgebreide informatie en foto's vind je op de website www.miesbcn.com.