De Kattefontein van Montjuïc

In het park Jardins de Laribal, op de heuvel Montjuïc in Barcelona, staat een beroemde fontein, de “Font del Gat”, wat in het Nederlands “Kattefontein” betekent. De fontein bevindt zich in een zone met tuinen, trappen, pergola’s en andere fonteinen. De Jardins de Laribal strekken zich uit over een sterk glooiende helling tussen het Museum van Joan Miró en het Teatre Grec, langs de weg Passeig de Santa Madrona.

Het water van de Font del Gat ontspringt achterin een grot. Volgens de legende is de naam van de fontein afkomstig van het feit dat ze werd gevonden door een kat in 1855. Om die reden zou de sculptuur versierd zijn met een afbeelding van dit dier. Het beeld is een realisatie van Joan Antoni Homs en dateert uit 1918. De lokatie van de Kattefontein, gericht op het noorden en tussen loofrijke bomen, maakte haar heel geliefd in de zomer.

Vroeger werd er op zondagmiddag op deze plek gegeten en gedanst, onder begeleiding van een piano. Naar verluidt kwamen er vooral soldaten en jongens en meisjes uit de arbeidersklasse op af. De gegoede burgerij had namelijk de mogelijkheid om met hun karren verdere uitstappen te maken.

De Jardins de Laribal was het eerste publiek toegankelijke park op Montjuïc. Het werd aangelegd op een voormalig terrein van de republikeinse journalist-politicus Josep Laribal. De grond werd aangekocht door de stad Barcelona in 1909. Toen beslist was om de Wereldtentoonstelling van 1929 te houden op de heuvel Montjuïc, kreeg de Franse landschapsarchitect Jean Claude Nicolas Forestier de opdracht om de tuinen aan te leggen. In 1922 waren de werken klaar.

Voor de fontein staat een gebouw uit 1918, een realisatie van de Josep Puig i Cadafalch, waar oorspronkelijk een restaurant in gevestigd was. Het gebouw werd gerestaureerd in 2002. In de jaren ervoor waren ook de tuinen in hun oorspronkelijke glorie hersteld, na jaren van verloedering. In het gebouw is tegenwoordig opnieuw een restaurant met de naam “La Font del Gat” gehuisvest.

Het restaurant “La Font del Gat” beschikt over een gezellig terras en biedt van dinsdag tot vrijdag een dagmenu aan. Tijdens het weekend kun je er tapas en gerechten à la carte verkrijgen. De openingsuren zijn: van dinsdag tot zondag van 13 tot 16u. ’s Avonds is het restaurant enkel geopend voor groepen, met voorafgaande reservatie. Kijk voor meer informatie op de website van restaurant La Font del Gat.

Om in de Jardins de Laribal en de legendarische Font del Gat te geraken kun je onder andere buslijn 55 nemen. Opstapplaatsen zijn ondermeer Plaça de la Universitat en Plaça de Catalunya. Afstaphalte is Passeig de Santa Madrona.

Casa Àsia en Palau del Baró de Quadras

Aan de Avinguda Diagonal in Barcelona bevindt zich het Palau del Baró de Quadras, het Paleis van de Baron de Quadras. Dit modernistische gebouw werd gerealiseerd door de architect Josep Puig i Cadafalch tussen 1904 en 1906.

De industrieel Manuel de Quadras i Feliu werd in 1900 tot baron benoemd en datzelfde jaar gaf hij ook Puig i Cadafalch de opdracht om zijn nieuwe huis in Barcelona te bouwen. Het huis is gelegen op een smal terrein met een gevel aan de kant van de Avinguda Diagonal en een andere aan aan de Carrer de Rosselló. Beide gevels zien er volledig verschillend uit. Dit heeft te maken met het feit dat voor het huis van de baron ook een bestaande huurwoning werd gebruikt uit de Carrer de Rosselló waarvan een aantal elementen na de renovatie intact zijn gebleven.

Oorspronkelijk bevond de residentie van de baron zich op de beneden- en eerste verdieping. De rest van de ruimte werd verhuurd. De gevel aan de Avinguda Diagonal is een voorbeeld van de typische bouwstijl van Puig i Cadafalch, geïnspireerd op de Noord-Europese gotische gevels. In het interieur vindt men een heterogene stijl met gebruik van gotische beeldhouwwerken en gebruik van gekleurde keramiek, met invloeden van de islamitische architectuur.

Aan de bouw van het Palau del Baró de Quadras werkten de beeldhouwers Eusebi Arnau en Alfons Juyol i Bach mee. Verder vind je er smeedijzer van de hand van Manuel Ballarín, Romaanse mozaïeken van Lluís Brú en keramiek van Mario Maragliano.

In 1980 werd het gebouw gerenoveerd en heringericht om er het Muziekmuseum in onder te brengen. In 2001 verhuisde dit museum naar L’Auditori. Sinds 2003 is in het Palau del Baró de Quadras de maatschappelijke zetel van Casa Àsia gevestigd.

Casa Àsia is een cultureel centrum met het doel kennis te verspreiden over de aziatische landen en gebieden aan de Stille Zuidzee. Dat gebeurt aan de hand van culturele activiteiten zoals filmvoorstellingen, kunstexposities en conferenties. Casa Àsia beschikt ook over een mediatheek en bibliotheek. Daarnaast organiseert het academische en economische projecten.

Sinds 2007 beschikt Casa Àsia eveneens over een afdeling in Madrid. Vandaar dat de financiering van dit culturele centrum niet enkel uitgaat van de stad Barcelona, de Catalaanse regering en het Spaanse ministerie voor Buitenlandse Zaken, maar ook van de stad Madrid.

Casa Àsia ligt aan de Avinguda Diagonal nr 373 en is te bereiken met metrolijnen L3 en L5 (halte Diagonal). Je kunt er terecht van dinsdag tot en met zaterdag van 10 tot 20u en op zondag van 10 tot 14u. Kijk voor de agenda en meer achtergrondinformatie over dit culturele centrum even op de website van Casa Àsia.

Casa Macaya

Aan de Passeig de Sant Joan nr 108 bevindt zich Casa Macaya, een modernistisch gebouw van de architect Josep Puig i Cadafalch uit 1901. Deze architect was een leerling van Lluís Doménech i Montaner en wordt beschouwd als de laatste vertegenwoordiger van het modernisme en de eerste van de daaropvolgende novecentische stijl.

Casa Macaya brengt een hommage aan de fiets, het meest praktische en snelle vervoermiddel aan het begin van de 20ste eeuw in Barcelona. Op het kapiteel aan de linkerkant van de ingang wordt een fietser afgebeeld. Het betreft hier een verwijzing van de beeldhouwer naar Puig i Cadafalch, die op dat moment Casa Amatller aan het bouwen was en zich tussen dit huis en Casa Macaya verplaatste per fiets.

De gevel van het gebouw is gedecoreerd met wit pleisterwerk en een groot aantal beeldhouwwerken die zich voornamelijk situeren rond de ramen en balkons. Aan de decoratie van het huis werkten ondermeer mee: Eusebi Arnau en Alfons Juyol voor de beeldhouwwerken, Manuel Ballarín voor de versieringen in smeedijzer en Joan Paradís voor de sgraffiti (gekraste lijntekeningen ingekleurd met een fresco-techniek).

Casa Macaya werd in 1947 gekocht door de bank La Caixa die er een tentoonstellingscomplex in onderbracht totdat CaixaForum Barcelona in 2002 werd geopend. Daarna was er een tijdje het Wetenschapsmuseum van Barcelona gevestigd toen het eigenlijke museum gesloten was voor vernieuwingswerken en verbouwing tot CosmoCaixa. Momenteel voert men renovatiewerken uit aan het interieur van Casa Macaya maar wat de precieze bestemming wordt van het gebouw is nog niet duidelijk.

Casa Macaya is gelegen vlakbij de halte Verdaguer van de metrolijnen L4 en L5. Vanaf deze plek kun je een aangename wandeling maken langs de Passeig de Sant Joan, richting Arc de Triomf en Parc de la Ciutadella.

Wereldtentoonstelling van 1929

De wereldtentoonstelling van 1888 in Barcelona kende een groot succes. Het voornemen rond de eeuwwisseling om de stad verder uit te breiden leidde dan ook al snel tot de idee om dit initiatief te herhalen. In 1905 introduceerde de architect Josep Puig i Cadafalch officieel een voorstel voor een nieuwe wereldtentoonstelling in Barcelona. Oorspronkelijk was het de bedoeling om deze expositie te houden op terreinen aan de noordoostelijke kant van de stad, in de buurt van de rivier Besòs, maar in 1913 werd beslist om ze te organiseren op de heuvel van Montjuïc, in de omgeving van de Plaça d’Espanya.


De opening van de tentoonstelling was voorzien voor 1917 maar het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog zorgde voor uitstel. De werken aan de wereldtentoonstelling waren zo goed als klaar in 1923 maar het installeren in Spanje van de dictatuur van Miguel Primo de Rivera zorgde opnieuw voor vertraging.

Uiteindelijk werd de expositie officieel geopend op 20 mei 1929 in het bijzijn van koning Alfons XIII en Primo de Rivera. De crash van de beurs van New York op 29 oktober van datzelfde jaar zorgde voor een zoveelste tegenslag, in het bijzonder het aantal bezoekers van deze wereldtentoonstelling had hieronder te lijden.

Toen de plannen voor deze wereldtentoonstelling gemaakt waren, bezat de stad Barcelona nog maar 14% van het 118 hectare grote terrein dat voorzien was in het ontwerp. Het was aldus nodig om een groot aantal eigendommen te onteigenen om de plannen van Puig i Cadafalch te kunnen verwezenlijken.

De nieuwe gebouwen voor de expositie werden ondermeer ontworpen door Puig i Cadafalch, Lluís Domènech i Montaner, Enric Sagnier en August Font. Tussen de belangrijkste constructies bevonden zich het Palau Nacional, het Olympisch Stadion, de Magische Fontein, het Teatre Grec en Poble Espanyol. In tegenstelling tot de wereldtentoonstelling van 1888 bleven van deze expositie de meeste gebouwen nadien wel overeind staan.

Bij de 20 Europese landen die officieel deelnamen aan de expositie waren ondermeer België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Italië, Noorwegen, Roemenië en Zwitserland. Daarnaast waren er ook private deelnemers uit Japan en Noord-Amerika.

Op deze wereldtentoonstelling kwamen uiteenlopende architectonische stijlen aan bod, ondermeer het noucentisme, een eerder klassieke bouwstijl die in Catalonië geleidelijk aan het modernisme had vervangen. Aan de hand van de expositie werden in Spanje ook een aantal avant-gardistische stromingen geïntroduceerd zoals het rationalisme, waarvan het Paviljoen van Duitsland ontworpen door Ludwig Mies van der Rohe het toonbeeld was.

De expositie die 130 miljoen peseta’s had gekost, kende niet het succes van de wereldtentoonstelling van 1888 maar gaf Barcelona wel opnieuw heel wat internationale faam. De wereldtentoonstelling zorgde ook voor een verdere stedenbouwkundige ontwikkeling van Barcelona. Zo werden er in de stad publieke toiletten geïnstalleerd, stapte men over van straatverlichting op gas naar verlichting met elektriciteit en werden er tal van bestaande gebouwen gerenoveerd, zoals het stadhuis aan de Plaça de Sant Jaume.

Casa Terrades alias Casa de les Punxes

Op de Avinguda Diagonal 416 te Barcelona staat een gebouw dat ontworpen werd door de modernistische architect Josep Puig i Cadafalch: het Casa Terrades. Deze architect tekende ook ondermeer voor het Casa Amatller en de textielfabriek die tegenwoordig CaixaForum Barcelona huisvest.


Het Casa Terrades werd in 1905 gebouwd voor de gezusters Terrades die drie bestaande gebouwen wilden omvormen tot één complex. Puig i Cadafalch ontwierp een gebouw met middeleeuwse kenmerken maar ook met elementen die doen denken aan de Europese gotiek. Eén van de meest opvallende aspecten van het huis zijn de zes torens met hun conische daken die uitlopen op een naald. Dit is de reden waarom het huis in de volksmond meestal Casa de les Punxes wordt genoemd, wat in het Catalaans Huis met de Punten betekent.

Voor de constructie van de gevel werd rode baksteen gebruikt. Op die gevel kun je verschillende decoratieve panelen zien. Op één van deze panelen wordt Sant Jordi afgebeeld, Sint Joris, de patroonheilige van Catalonië. Erbij staat: “Sant Patró de Catalunya, torneu-nos la llibertat” oftwel “Heilige patroon van Catalonië, geef ons de vrijheid terug”.

In 1975 werd dit gebouw uitgeroepen tot Nationaal Historisch Monument en in 1980 werd het volledig gerenoveerd. Aangezien het huis privé-eigendom is, kan men het spijtig genoeg niet binnenin bezoeken.

Casa Amatller

Vlak naast het Casa Batlló, op de Passeig de Gràcia, staat het prachtige Casa Amatller. Dit huis is het zoveelste pareltje van modernistische architectuur in Barcelona. Het is géén realisatie van Antoni Gaudí maar van een andere belangrijke architect van het Catalaanse modernisme, Josep Puig i Cadafalch. Deze ontwierp talloze gebouwen in Barcelona en in de rest van Catalonië waaronder bijvoorbeeld de oude textielfabriek waar momenteel CaixaForum gevestigd is.


In het jaar 1898 wilde de industriële chocolatier Antoni Amatller i Costa een gebouw uit 1875 laten renoveren. Hij gaf daarvoor de opdracht aan Puig i Cadafalch. Deze maakte er een herenhuis van in gotische stijl, met een vlakke gevel en een centrale patio. Een trap in de patio moest toegang zou verschaffen tot de diverse woningen van het gebouw.

Puig i Cadafalch gebruikte een heel eigen versie van de gotische stijl, waarbij hij invloeden van de Catalaanse gotiek mengde met kenmerken van de Nederlandse herenhuizen. Het meest opvallende element van het gebouw is de getrapte gevel die doet denken aan een tablet chocolade. De verschillende beeldhouwwerken werden voornamelijk gerealiseerd door Eusebi Arnau, hoewel Alfons Juyol er ook een aantal voor zijn rekening nam.

Sinds 1960 zijn er in het gebouw kantoren gevestigd van het Institut Amatller d’Art Hispànic, een stichting die in het leven werd geroepen door nazaten van Antoni Amatller. Op de benedenverdieping vind je een chocoladewinkel.

Je kunt het Casa Amatller bezoeken van maandag tot zaterdag van 10 tot 20u en op zondag van 10 tot 15u. Meer informatie over het gebouw en over de diverse activiteiten die er regelmatig georganiseerd worden, vind je op de website van de Fundació Institut Amatller d’Art Hispànic.

Poble Espanyol

Het Poble Espanyol, wat Spaans Dorp betekent, werd gebouwd tussen 1926 en 1929 op de heuvel Montjuïc. De initiatiefnemer was de Catalaanse architect Josep Puig i Cadafalch. Hij wilde gebouwen uit heel Spanje, met elk hun eigen architectonische stijl, verenigen in een soort dorp met een eigen kerk, een klooster, een marktplein, bescheiden en luxueuze huizen, winkels, ambachtsateliers, enzovoort.


Het project werd uitgevoerd naar aanleiding van de Wereldtentoonstelling van 1929 en zou oorspronkelijk maar 6 maanden blijven bestaan. De overweldigende interesse van het grote publiek zorgde er echter voor dat dit openluchtmuseum nog steeds behouden is gebleven. Het Poble Espanyol telt totaal 42.000 m2 en bevat gebouwen uit 15 Spaanse autonome regio’s.

Toen het Poble Espanyol werd ingehuldigd, speelden ambachten er een belangrijke rol. Er waren ondermeer ateliers van smeden, glasbewerkers, pottenbakkers, mandenmakers, barbiers, kleermakers en fotografen. Naast een restaurant, café en pension waren er ook winkeltjes met allerlei traditionele etenswaren en dranken. Je vond er eveneens winkels met onder andere antiek, keramiek uit Alcora en borduurwerk uit Mallorca.

Momenteel biedt het Poble Espanyol méér dan een greep uit de architectonische geschiedenis van Spanje. Het beschikt nog steeds over diverse ambachtsateliers, winkeltjes en restaurants. Bovendien vind je er een bekend flamencolokaal en worden er regelmatig concerten en theatervoorstellingen georganiseerd. Voor een gedetailleerd overzicht van de activiteiten kun je de website van Poble Espanyol consulteren.

CaixaForum Barcelona

Vlakbij de Fontein van Montjuïc en het Paviljoen Mies van der Rohe vind je CaixaForum, het socio-cultureel centrum van een stichting voor maatschappelijk werk die gefinancierd wordt door de bank la Caixa. Deze stichting heeft niet alleen in Barcelona een dergelijk complex maar ook in andere Spaanse steden zoals Madrid, Tarragona en Palma.


CaixaForum Barcelona is gehuisvest in een prachtig gebouw dat vroeger dienst deed als textielfabriek. Het werd op vraag van de ondernemer Casimir Casaramona ontworpen door de architect Puig i Cadafalch. Het pand is een uniek voorbeeld van de modernistische industriële architectuur van het begin van de twintigste eeuw.

Na lange tijd te hebben leeg gestaan kocht de bank la Caixa het in 1963 en in de jaren rond de eeuwwisseling werd het volledig gerenoveerd en omgedoopt tot CaixaForum. In het renovatieproject werkten diverse architecten mee zoals Arata Isozaki, Francisco Javier Asarta, Roberto Luna en Robert Brufau. In 2002 werd CaixaForum ingehuldigd. Het complex telt 12.000 m², verdeeld over drie verdiepingen, en meer dan 2.500 m² behoort toe aan de vier tentoonstellingsruimten.

Je kan in CaixaForum terecht voor een uitgebreid programma van sociale, culturele en educatieve projecten. Je vindt er ondermeer tijdelijke exposities van klassieke, moderne of hedendaagse kunst. Bovendien is er een Mediatheek waar de nadruk ligt op hedendaagse kunst en muziek van alle tijden. Regelmatig worden er concerten en filmvoorstellingen geprogrammeerd en kun je er deelnemen aan literaire, multimediale of familie-evenementen. Ga bij je bezoek aan CaixaForum ook eens het dak op want van daaruit heb je een heel leuk uitzicht over de stad.

Ik vind CaixaForum extra interessant omdat het ruime openingsuren heeft: elke dag van 10 tot 20u en op zaterdagen, zon- en feestdagen zelfs tot 21u. In juli en augustus is het complex elke woensdag extra lang geopend, namelijk tot 23u. De enige sluitingsdagen zijn Kerstmis, Nieuwjaar en Driekoningen.

Informatie over de tentoonstellingen die momenteel lopen, kun je nalezen op de website van CaixaForum.

Els Quatre Gats

Een legende in Barcelona is ongetwijfeld het café en eethuis Els Quatre Gats. Het werd ingehuldigd op 12 juni 1897 en was geïnspireerd op het restaurant Le Chat Noir in Parijs. Van bij het begin was het een ongewone en bijzondere plaats, halverwege tussen een taverne, een traditioneel pension en een verfijnd modernistisch café.

In Els Quatre Gats hingen ondermeer Pablo Picasso en Santiago Rusiñol hun eerste schilderijen op. Picasso ontwierp zelfs de menukaart! Ook Antoni Gaudí kwam er regelmatig langs. Tegenwoordig is het één van de restaurants met de meeste toeristische aantrekkingskracht van Barcelona, waar men kan genieten van een traditionele Catalaanse maaltijd.

De prijzen zijn afhankelijk van het moment waarop je wil eten: het avondmaal is iets duurder dan het middagmaal. 's Middags kun je kiezen voor een menu met, bijvoorbeeld, salade van pasta, gestoofde rode bonen of een stuk zalmtaart.


Hoedanook is de inrichting het meest unieke van Els Quatre Gats. Bovendien is het een belangrijk voorbeeld van het Catalaanse Modernisme, aangezien het zich bevindt in Casa Martí, een gebouw dat ontworpen werd door de architect Josep Puig i Cadafalch.

Els Quatre Gats is alle dagen geopend van 8 uur 's morgens tot 2 uur 's nachts en bevindt zich in de Carrer Montsió, 3 bis. Meer info vind je op de website van Els Quatre Gats.